ПРОДОВОЛЬСТВЕННАЯ БЕЗОПАСНОСТЬ В КАЗАХСТАНЕ: АНАЛИЗ АГРОПРОМЫШЛЕННОГО КОМПЛЕКСА - Әлібай, Ерлан; Онучко, Марина (Вестник КазНПУ имени Абая. Серия: Социологические и политические науки, 2024)
Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету – мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігінің ең маңызды элементтерінің бірі, өйткені ол тікелей саяси тұрақтылыққа және ішкі тәртіпті сақтай алу қабілетіне әсер етеді. Глобализация мен геосаяси сын-қатерлер жағдайында азық-түлік тәуелсіздігі тек экономикалық қана емес, стратегиялық мәселе де болып табылады. Ауыл шаруашылығындағы мәселелер, агроөнеркәсіптік кешендегі (АӨК) тұрақсыздық және ауылдық аумақтардың әлсіз дамуы мемлекеттік билікті айтарлықтай әлсіретіп, әлеуметтік бірігу деңгейін төмендетуі мүмкін. Қазақстанда азық-түлік қауіпсіздігі мәселелері әлеуметтік және саяси тұрақтылықпен тығыз байланысты, өйткені азық-түлікке және шикізатқа қолжетімділік халықтың өмір сүру деңгейін қамтамасыз ету және билікке деген сенімді қалыптастыру үшін негіз болып табылады. Осыған байланысты, бұл зерттеу Қазақстан Республикасындағы азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелерін агроөнеркәсіптік кешенді (АӨК) факторлық (статистикалық) талдау және осы саладағы мемлекеттік саясаттың әсерін зерттеуге бағытталған. Зерттеуде монографиялық, статистикалық талдау, салыстыру, жинақтау, сараптамалық бағалау және басқа әдістер қолданылды. Зерттеу нәтижесінде Қазақстандағы азық-түлік қауіпсіздігін бағалаудың көрсеткіштер негізінде әзірленген әдістемесі жасалды. Экономикалық, саяси немесе ұлттық қауіпсіздік мәселелерін азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етпей талқылау қиын екені айқын. Осы контексте агроөнеркәсіптік кешен (АӨК) елдің азық-түлік қауіпсіздігінің негізгі факторы әрі орталығы болып табылады. АӨК-ні мемлекеттік қаржылық қолдау жоқ болған жағдайда Қазақстанның азық-түлік қауіпсіздігі қауіп-қатерде болады және бола береді. Сондықтан азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін азық-түлік қауіпсіздігі саясатын әзірлеуге бағытталған бірқатар шаралар ұсынылады. Сонымен қатар, Қазақстанда мемлекеттік саясатты реттеу және продовольственная қауіпсіздігін бақылау бойынша ұсыныстар енгізілді.