Перейти к основному контенту Перейти к главному меню навигации Перейти к нижнему колонтитулу сайта
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Әлеуметтану және саяси ғылымдар сериясы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СУ ҚАУІПСІЗДІГІ: ҚАЗІРГІ ЗАМАНҒЫ ПРОБЛЕМАЛАР МЕН ШЕШІМДЕРДІҢ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ

Жарияланды December 2025

78

70

Торайғыров университеті

e-mail: kaliev7719@mail.ru

Bio
×

Ильдар Қалиев

Қалиев Ильдар Әбужанұлы - саяси ғылымдар кандидаты, қауымдастырылған профессор, «Торайғыров университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамының «Философия және әлеуметтік ғылымдар» кафедрасының профессоры, Павлодар қ., Қазақстан Республикасы

Аннотация

Су қауіпсіздігі су ресурстарының шектелуін, олардың біркелкі бөлінбеуін және өсіп келе жатқан экологиялық сын-қатерлерді ескере отырып, Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігінің негізгі құрамдас бөліктерінің бірі болып табылады. Климаттың өзгеруі, урбанизация және өнеркәсіптің өсуі жағдайында су ресурстарын ұтымды пайдалану және сақтау проблемаларының өзектілігі едәуір артады.

Су ресурстарының жай-күйін, оларды пайдалану мен басқаруды, заңнамалық базаны және халықаралық тәжірибені зерделеуді қоса алғанда, Қазақстанның су қауіпсіздігі проблемаларын кешенді талдау болып табылады.

Мақсатқа жету үшін әртүрлі ғылыми әдістер қолданылды. Тарихи-құқықтық әдіс Қазақстан Республикасының Су Кодексі мен экологиялық кодексін, сондай-ақ трансшекаралық суларды пайдалануды реттейтін халықаралық конвенцияларды қоса алғанда, заңнаманы талдау үшін қолданылды. Аналитикалық әдіс су ресурстарының ластануы, олардың біркелкі бөлінбеуі және пайдалану тиімділігінің төмендігі сияқты негізгі мәселелерді бөліп көрсетті. Жүйелік талдау әдісі су қауіпсіздігіне әсер ететін әлеуметтік, экономикалық және экологиялық факторлардың өзара әрекеттесуін жан-жақты қарастыруды қамтамасыз етті. Салыстырмалы әдіс су ресурстарын басқару саласындағы халықаралық тәжірибені зерделеуге және Қазақстан үшін қолданылатын үздік тәжірибелерді анықтауға ықпал етті.

Зерттеу Су ресурстарының шектелуі мен біркелкі ресурсовстігін, ескірген инфрақұрылымды, су айдындарының ластануын, қаржыландырудың жеткіліксіздігін және трансшекаралық су ағындарын реттелмей пайдалануды қоса алғанда, Қазақстанның су қауіпсіздігі үшін негізгі сын-тегеуріндерді анықтады. Талдау инфрақұрылымды жаңғырту, су ресурстарын басқаруды цифрландыру, заңнаманы жақсарту және халықаралық ынтымақтастықты күшейту қажеттігін көрсетті.

Су шаруашылығының орнықты дамуына қол жеткізу үшін Қазақстанға қоршаған ортаны қорғауды, ластанудың алдын алуды және су ресурстарын ұтымды пайдалануды қамтитын кешенді тәсіл қажет. Халықаралық тәжірибені интеграциялау, заманауи технологияларды енгізу және көрші елдермен ынтымақтастықты кеңейту маңызды. Табысқа мемлекет, қоғам және басқа елдердің бірлескен күш-жігері арқылы ғана қол жеткізуге болады.

pdf (Русский)
Тілі

Русский

Как цитировать

[1]
Қалиев, И. 2025. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СУ ҚАУІПСІЗДІГІ: ҚАЗІРГІ ЗАМАНҒЫ ПРОБЛЕМАЛАР МЕН ШЕШІМДЕРДІҢ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Әлеуметтану және саяси ғылымдар сериясы. 92, 4 (Груд 2025), 101–20. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-6270.2025.92.4.009.