Бұл мақала балалар үйі түлектерінің дербес өмірге көшу кезеңіндегі құрылымдық, әлеумет-тік және психологиялық сипаттағы қиындықтарын кешенді талдауға бағытталған. Сапалық зерттеу дизайны аясында тәрбиеленушілермен, тәрбиешілермен, әлеуметтік қызметкерлермен және сарапшылармен жүргізілген тереңдетілген сұхбаттар мен фокус-топтар дербес өмірге өтудің тек жеке бейімделу мәселесі емес, институционалдық әлеуметтену үлгісінің шектеу-лерімен шартталған құрылымдық құбылыс екенін айқындады. Эмпирикалық деректер отбасылық қолдау желілерінің болмауы, тұрақты жұмыспен және баспанамен қамтамасыз етілуіндегі кедергілер, сондай-ақ тәуекелді мінез-құлықтарға бейімділік сияқты факторлардың өзара тоғысып, әлеуметтік маргиналдану тәуекелін күшейтетінін көрсетеді. Сонымен қатар, тұрмыстық және қаржылық дағдылардың жеткіліксіз қалыптасуы (тамақ дайындау, бюджетті жоспарлау, құқықтық сауаттылық) түлектердің автономиялық шешім қабылдау қабілетін шектейді. Бұл жағдай институционалдық қамқорлық жүйесінде қорғау логикасының даму логикасынан басым екенін көрсетеді, яғни қамқорлық бар, бірақ қабілеттілік қалыптастыру жеткіліксіз. Психоэмоциялық деңгейде байланыс орнатудағы қиындықтар, өзін-өзі бағалаудың төмендігі және сенім тапшылығы байқалады. Біз бұл құбылысты жеке әлсіздік ретінде емес, әлеуметтік капиталдың үзілуі мен қатынастық сенімнің институционалдық түрде қайта өндірілмеуінің салдары ретінде түсіндіреміз. Қолданыстағы әлеуметтік қолдау қызметтері көбіне фрагментарлы және қысқа мерзімді сипатта, бұл ұзақмерзімді интеграциялық нәтижелерге жеткізбейді. Мақала ерте жастан өмірлік дағдыларды жүйелі оқыту, үздіксіз психологиялық сүйемелдеу, тәлімгерлік институтын дамыту және қауымдастықтық қолдау желілерін қалыптастыруды қамтитын көпсалалы саясаттық модельді ұсынады. Біз дербестікке көшу процесін әлеуметтік қорғаудан әлеуметтік қабілеттілікке көшу парадигмасы арқылы қайта пайымдау қажет деп пайымдаймыз, өйткені тек осындай тәсіл ғана түлектердің қоғамға толыққанды интеграциясын қамтамасыз ете алады.