Мақала 2018-2025 жылдары Орталық Азияда стратегиялық дербестіктің қалай қалыптас-қанын өңірлік институттану, су-энергетикалық өзара тәуелділік, шекараны реттеу және сыртқы байланыстарды әртараптандыру мысалында талдайды. Зерттеу ресурстық асимметрияның ынтымақтастыққа ықпал ететін жағдайларын айқындауға бағытталған. Құрылымдалған бағыт-талған салыстыру үдерісті қадағалаумен ұштастырылды. Эмпирикалық материал төрт жағдайды қамтиды: мемлекет басшыларының консультативтік кездесулері, Камбарата-1 жобасы, қырғыз-тәжік шекара келісімі және 2022 жылдан кейінгі сыртқы серіктестіктер. Ресми құжаттар мен рецензияланған еңбектер шешімдердің сабақтастығы, үйлестіру тереңдігі, шығындар мен пайданың бөлінуі, сондай-ақ тәуелділіктің баламалары бойынша салыстырылды. Талдау консультативтік форматтың рәсімдік орнықтылығын көрсетеді, алайда бұл формат ұлтүсті құрылымға айналған жоқ. Су-энергетикалық және шекаралық материалдар асимметрияның нәтижесі институттық жағдайларға тәуелді екенін аңғартады. Ашық дерек, өтем және ортақ бақылау болмаған жағдайда ол сенімсіздікті күшейтеді; өзара толықтырушы мүдделер мен бірлескен іске асыру келісімге мүмкіндік береді. 2022 жылдан кейінгі геосаяси өзгерістер үйлестіру қарқынын арттырды, ал оның ішкі алғышарттары бұрынырақ қалыптасқан. Мақала стратегиялық дербестікті ұжымдық таңдау аясын кеңейтіп, өзара тәуелділікті басқаруға арналған институттық қабілет ретінде негіздейді. АСЕАН тәжірибесі осы тұжырымды шектеулі салыстырмалы бағдар ретінде нақтылайды.