Мақаланың мақсаты: университеттерді зерттеу университеттеріне айналдырудың өзекті мәселелерін осы санаттағы университеттердің проблемалары мен перспективаларын олардың эволюциясының ретроспективасы арқылы талдау негізінде анықтау. Мақалада зерттеу университетінің жалпы сипаттамалары мен өлшемдері, университеттердің қызмет форматының эволюциясы көрсетілген. Мақалада сонымен қатар әлемдік академиялық шыңдарға жылжуды табысты жүзеге асыратын шетелдік университеттердің тәжірибесі, әлемдік деңгейдегі зерттеу университеттерін құру стратегиясы қарастырылады. Зерттеу нәтижелеріне Қазақстан Республикасының Білім және ғылым туралы заңданын негізге ала отыра қарастырылды.