Перейти к основному контенту Перейти к главному меню навигации Перейти к нижнему колонтитулу сайта
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Әлеуметтану және саяси ғылымдар сериясы

ҚАЗАҚСТАН МЕН ӨЗБЕКСТАНДАҒЫ БИЛІК ТРАНЗИТІ ЖӘНЕ ПОСТ-АВТОРИТАРЛЫҚ РЕФОРМАЛАР: САЛЫСТЫРМАЛЫ САЯСИ ТАЛДАУ

Жарияланды April 2026

15

10

Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті

e-mail: ol1188zhas@mail.ru

Bio
×

Олжас Кәрібаев

Кәрібаев Олжас Омарович – гуманитарлық ғылымдар магистрі, аға оқытушы, Абай

атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан Республикасы;

Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті

Bio
×

Дәурен Аманкелді

Аманкелді Дәурен Оразғалиұлы – әлеуметтік ғылымдар магистрі, аға оқытушы, Абай

атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан Республикасы;

Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті

Bio
×

Гаухар Абдуразакова

Абдуразакова Гаухар Абдикаримовна – гуманитарлық ғылымдар магистрі, аға оқытушы, Қазақ ұлттық қыздар педогогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан Республикасы;

Гази университеті

Bio
×

Темур Незир

Незир Темур – профессор, доктор, Гази университеті, Түрік тілі және әлеуметтік ғылымдар педагогикасы кафедрасы, Анкара қ., Түркия;

Аннотация

Бұл зерттеу мақсаты Қазақстан мен Өзбекстандағы поставторитарлық кезеңдегі билік транзитінің институционалдық табиғатын және жарияланған саяси реформалардың мазмұндық логикасын салыстырмалы саясаттану тұрғысынан талдайды. Персоналистік билік үлгісінен кейінгі кезеңде Қасым-Жомарт Тоқаев пен Шавкат Мирзиёев бастамашылық еткен реформа-лар ресми дискурста жаңғыру және саяси модернизация ретінде ұсынылды. Дегенмен, аталған реформаларды тек жарияланған нормативтік ұстанымдар деңгейінде бағалау жеткіліксіз. Осы мақалада реформалар саяси дискурс эволюциясы, құқықтық-институционалдық қайта құры-лымдау және нақты басқару практикасының өзгерісі арқылы кешенді түрде қарастырылады.

Теориялық тұрғыдан талдау авторитарлық бейімделу және элиталық репродукция концепцияларына сүйенеді. Зерттеу билік транзитінің мазмұны демократиялық институциона-лизациядан гөрі режимдік тұрақтылықты қайта конфигурациялауға бағытталғанын көрсетеді.

«Реформа» ұғымы бұл контексте құрылымдық плюрализмді кеңейту құралы емес, элиталық келісімдерді қайта бекіту және билік ресурстарын қайта бөлу механизмі ретінде көрінеді. Мұндай үдеріс либерализация риторикасы мен орталықтандырылған бақылау практикасы арасындағы ішкі қайшылықты айқындайды.

Біз бұл динамиканы «басқарылатын либерализацияның» институционалданған формасы ретінде түсіндіреміз: өзгеріс дискурсы легитимация құралына айналғанымен, саяси бәсеке-лестіктің құрылымдық шектеулері сақталады. Зерттеу Орталық Азиядағы режим трансформа-циясын неғұрлым нюансты пайымдауға және авторитарлық транзиттерді талдаудың концептуалдық шеңберін нақтылауға мүмкіндік береді.

ВЕСТНИК (English)
Тілі

English

Как цитировать

[1]
Кәрібаев, О. et al. 2026. ҚАЗАҚСТАН МЕН ӨЗБЕКСТАНДАҒЫ БИЛІК ТРАНЗИТІ ЖӘНЕ ПОСТ-АВТОРИТАРЛЫҚ РЕФОРМАЛАР: САЛЫСТЫРМАЛЫ САЯСИ ТАЛДАУ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Әлеуметтану және саяси ғылымдар сериясы. 93, 1 (Квіт 2026), 173–190. DOI:https://doi.org/10.51889/2959-6270.2026.93.1.013.